Social Security Fund (SSF) भनेको के हो?
छोटो उत्तर:
सामाजिक सुरक्षा कोष (SSF) योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा ऐन, २०७४ बमोजिम स्थापित स्वशासित संस्था हो। श्रमिक र रोजगारदाताले मासिक योगदान गरेपछि औषधि उपचार, दुर्घटना, आश्रित परिवार र वृद्ध अवस्थाका चार योजनाबाट सुविधा पाइन्छ — मूल सिद्धान्त: योगदान नगरी सुविधा पाइँदैन।
✨ मुख्य बुँदाहरू
- ✔SSF सरकारद्वारा सञ्चालित योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा हो — बचत होइन, सुरक्षा।
- ✔चार योजना: औषधि/मातृत्व, दुर्घटना/अशक्तता, आश्रित परिवार र वृद्ध अवस्था (पेन्सन)।
- ✔औपचारिक क्षेत्रमा आधारभूत तलबको ३१% योगदान (श्रमिक ११% + रोजगारदाता २०%)।
- ✔SSN जीवनभर एउटै — जागिर वा देश फेरे पनि उही खातामा जारी रहन्छ।
विषयसूची
- SSF को परिचय
- चार मुख्य सुरक्षा योजना
- SSF किन आवश्यक छ?
SSF को परिचय
सामाजिक सुरक्षा कोष (Social Security Fund) श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय अन्तर्गत रहेको स्वशासित संस्था हो, जसको केन्द्रीय कार्यालय बबरमहल, काठमाडौंमा छ। योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा योजनाको औपचारिक शुभारम्भ २०७५ मंसिर ११ मा भयो र योजना कार्यान्वयन २०७६ साउन १ बाट सुरु भयो।
ऐनको दफा ३ ले स्पष्ट भन्छ — योगदान नगरी सामाजिक सुरक्षा प्राप्त हुँदैन। श्रमिक र रोजगारदाताले नियमित योगदान गरेपछि मात्र सुविधा सुरु हुन्छ।
चार मुख्य सुरक्षा योजना
| योजना | मुख्य सुविधा | योग्यता अवधि |
|---|---|---|
| औषधि उपचार, स्वास्थ्य तथा मातृत्व सुरक्षा | उपचार खर्च, प्रसूति सेवा, बिरामी बिदा, घातक रोग उपचार | पछिल्लो ६ महिनामा ३ महिना योगदान |
| दुर्घटना तथा अशक्तता सुरक्षा | दुर्घटना उपचार, अशक्तता निवृत्तभरण | योगदान सुरु भएदेखि नै (व्यवसायजन्य रोग: २ वर्ष) |
| आश्रित परिवार सुरक्षा | पति/पत्नी निवृत्तभरण, सन्तति शैक्षिक वृत्ति, अन्तिम संस्कार खर्च | रोजगारीजन्य मृत्यु: सुरुदेखि; अन्य मृत्यु: १२ महिना योगदान |
| वृद्ध अवस्था सुरक्षा | आजीवन मासिक निवृत्तभरण र एकमुष्ट अवकाश सुविधा | निवृत्तभरण: ६० वर्ष + १८० महिना योगदान |
SSF किन आवश्यक छ?
- जीवनचक्रका जोखिम (रोग, दुर्घटना, अशक्तता, मृत्यु, वृद्धावस्था) को व्यवस्थापन
- रोजगारदाताका लागि सञ्चय कोष, उपदान, उपचार र क्षतिपूर्तिको दायित्व एकद्वार प्रणालीबाट
- अनौपचारिक क्षेत्र, स्वरोजगार र वैदेशिक रोजगारीसम्म सामाजिक संरक्षण विस्तार
- जागिर फेरिए पनि SSN (सामाजिक सुरक्षा नम्बर) जीवनभर उही रहन्छ
💡 ऐनको दफा ६२: कोषको रकम अपर्याप्त भएमा योजनालाई निरन्तरता दिने दायित्व नेपाल सरकारको हुन्छ — योगदानकर्ताका लागि सबैभन्दा ठूलो सुरक्षा-प्रत्याभूति।
📺 सम्बन्धित भिडियो
📜 आधिकारिक स्रोत
- योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा ऐन, २०७४ (२०७४।०४।२९ (संशोधन २०७५, २०८२))
- सामाजिक सुरक्षा योजना सञ्चालन कार्यविधि, २०७५ (५औँ संशोधनसहित) (मूल २०७५।०८।०६; ५औँ संशोधन २०८१।०९।१०, लागू २०८२।०१।०१)
- SSF अध्ययन सामग्री (Digital Solution संकलन) (२०८३ असार)
कानुनी प्रयोजनका लागि सधैँ मूल दस्तावेज र पछिल्ला संशोधन हेर्नुहोस्। दर र सीमा संशोधनद्वारा परिवर्तन हुन सक्छन्।
यो सामग्री शैक्षिक प्रयोजनका लागि हो; अन्तिम स्वीकृति र सुविधा आधिकारिक SSF नियमबमोजिम हुन्छ। पुरानो जानकारी भेटिए यहाँ रिपोर्ट गर्नुहोस्।